ايران او امريکا په خليج کې د يکشنبې په ورځ (۱۲مه جولايي) په يو بل د توغنديو او ډرونونو بريدونه کړي دي ۔ ايران وايي چې د امریکا د بريدونو په ځواب کې يې په خليج کې د امريکا تاسيسات په نخښه کړي دي او د هرمز تنګی تړل شوی دی ۔ خو امريکا ادعا کوي چې د سوداګریز بار وړل د ستراتیژیک اوبو له لارې دوام لري ۔
په تیرو څو ورځو کې د امریکا او ایران ترمينځ د بریدونو نه پس د امريکا صدر (ولسمشر) ډونالډ ټرمپ د اوربند پای اعلان کړو ۔ د اوربند موخه د ايران سره د امريکا او اسراييلو هغه جګړې بندول دي چې د فبروري په ۲۸مه پیل شوې وه ۔
ښاغلي ټرمپ د اود بند د اعلان سره دا هم ويلي دي چې د دوامداره خبرو اترو لپاره دروازه پرانیستې پریښې ده ۔
په مينځي ختيځ کې نوې تاوتریخوالی پر سوداګریزو کښتیو د څو بریدونو وروسته رامينځته شو ۔ ایران وویل چې دوی دا تنګی وروسته له هغه وتړلو چې د خبرداري ډزې یې وکړې چې په یوه کښتۍ ، چې په غیر منظور شوي لاره روانه وه، ولګېده، او د یکشنبې په ورځ یې وویل چې دوی یوه بله کښتۍ هم وويشته ۔
د امریکا مرکزي قوماندې وویل چې د شنبې په ورځ یې د ایران ۱۴۰ پوځي اهداف په نخښه کړل او په دریو شپو کې پر ايران تر ۳۰۰ څخه زیات بريدونه وکړل ۔ امريکا وايي چې د دې بريدونو موخه دا وه چې ایران په ملکي سمندري ځواکونو او سوداګریزو کښتیو د برید کولو وړتیا کمزورې شي چې له تنګي څخه په آزاده توګه تیریږي ۔
د ایران دولتي رسنیو په یو شمېر بندري ښارونو کې د چاودنو راپور ورکړی دی ۔ د امريکا د ايران وايي چې په اردن کې يې د امريکا قوماندې او کنټرول مرکز او د ډرون ساتلو ځایونه ویجاړ کړي، په کویت کې يې د امریکا د ريډار سسټم په نخښه کړی، په عمان کې يې د امریکا د الوتکو وړونکو ملاتړ او د تیلو ډکولو پلیټ فارمونو برید کړی او په قطر کې يې د جیټ الوتکو د ساتنې مرکز او د قوماندې اسانتیاوې ویجاړې کړې دي ۔
د قطر حکومت ویلي چې د ايران په برید کې د یو ماشوم په ګډون درې کسان ټپیان شوي دي ۔
د انګلستان د سمندري سوداګرۍ عملیاتو ادارې ويلي دي چې د هرمز تنګي کې د سمندري امنیت ګواښ د خطر تر ټولو لوړې کچې رسيدلی دی ۔ د ادارې په يو بيان کې دا هم ويل شوي دي چې سره له دې چې د ۲۰۲۶ کال د جولای په ۱۲مه د ایران لخوا اعلان وشو چې د هرمز تنګی تړل شوی دی، خو جنوبي لاره لاهم شته او اوس د دوه اړخیزه ترافیک لپاره پراخه شوې ده ۔
د لبنان صدراعظم نواف سلام په اردن، بحرین، کویت، عمان او قطر باندې د ایران بریدونه غندلي دي ۔
هغه په یوه بیان کې ویلي دي:
"مونږ په دې هیوادونو کې له خپلو وروڼو سره خپل بشپړ پیوستون او د هغوی لپاره خپل نه ستړی کیدونکی ملاتړ تکراروو"
سعودي عربستان هم په مينځني ختیځ کې د ایران بریدونه غندلي دي ۔
متحده عربي امارات وايي چې "د څارنې او تعقیب سیسټمونه د ایران لخوا په ټول مينځني ختیځ کې د بریدونو وروسته د چمتووالي په لوړه کچه کې د لوړ موثریت سره شپه او ورځ کار کوي"
د متحده عرب امارات د دفاع وزارت په يو بيان کي وویل:
"نن سهار کشف شوي د توغندیو ګواښونه د هیواد له پولو بهر وو"
د عمان حکومت هم په خپله خاوره کې برید غندلی دی، خو ایران وايي چې دا بريد يې په خليج کې د امريکا اډې په نخښه کولو په جريان کې کړی دی ۔
د امریکا د بریدونو په وروستۍ څپه کې د ایران په جنوب کې د مخابراتو یو برج په نخښه شوی دی ۔ دا برج د کرمان صوبې (ولایت) په جنوبي لوړو سیمو کې موقعیت درلود ۔
د ايران رسنيو د سیمه ییز چارواکي رحمان جلالي له قوله ویلي دي چې په برید کې دوه کسان ټپیان شوي او د چورلکې په واسطه روغتون ته لیږدول شوي دي ۔
د ایران برید جنرال محمد اکرمینیا دولتي تلویزیون ته ویلي دي چې واشنګټن هڅه کوي د هرمز تنګي له لارې د غیر مجاز بار وړلو لاره وضع کړي، خو دا کار د اسلام آباد د تفاهم لیک خلاف دی ۔ هغه ويلي دي چې تفاهم ليک ایران ته د ټرانزیټ ترتیباتو کنټرول ورکوي ۔
هغه وويل چې د ايران پوځ هیڅکله په امریکایانو باور نه دی کړی او اوربند يې د چمتووالي او جنګي وړتیا لوړولو لپاره کارولی دی ۔
هغه وویل چې امریکا باید خپلو سیمه ییزو متحدینو ته پام وکړي او هغوی نور ناامنۍ ته ونه رسوي، او خبرداری یې ورکړ چې "هرکله چې امريکا د ایران پر وړاندې اقدام کړی، دوی خپل ځواب ترلاسه کړی دی، او تیره شپه هم همداسې وشول"
کویت هم د ايران بريدونه غندلي دي ۔
د کويت د بهرنیو چارو وزارت په یوه بیان کې ویلي دي:
"د دې بریدونو دوام ډیر خطرناک دی چې په سیمه کې به تاوتریخوالی او بې ثباتي زیاته کړي، سیمه ایز سوله او امنیت به ګواښي، او هغه ډیپلوماټیکې هڅې به زیانمنې کړي چې هدف یې د تاوتریخوالي کمول او د سوله ایزو لارو چارو له لارې د کړکیچونو حل کول دي"
خو ایران وايي چې په بحرین، کویت، اردن، قطر او عمان کې یې د امریکا پر پوځي مرکزونو بریدونه کړي دي ۔
